Badanie ujawnia zaskakujący związek między ODDAWANIEM KRWI a zdrowiem metabolicznym

Co by było, gdyby coś tak prostego jak oddanie krwi mogło pomóc obniżyć ciśnienie tętnicze, poprawić kontrolę poziomu cukru we krwi i zmniejszyć ryzyko chorób serca? Przełomowe badanie opublikowane w BMC Medicine sugeruje właśnie to – i może ono zmienić nasz sposób myślenia o zespole metabolicznym, czyli grupie schorzeń dotykających miliony ludzi na całym świecie.

Zespół metaboliczny – charakteryzujący się wysokim ciśnieniem krwi, insulinoopornością, otyłością i niezdrowym poziomem cholesterolu – od dawna wiązano ze złą dietą i brakiem aktywności. Jednak naukowcy podejrzewają obecnie, że kluczową rolę może odgrywać również nadmiar żelaza w organizmie. Zbyt duża ilość żelaza może napędzać stres oksydacyjny, uszkadzając naczynia krwionośne i nasilając stan zapalny.

Badanie, prowadzone przez dr. Khosrowa Houschyara i jego kolegów z Niemiec, sprawdzało, czy obniżenie poziomu żelaza poprzez flebotomię (upust krwi) może poprawić zdrowie metaboliczne. W badaniu wzięło udział 64 pacjentów z zespołem metabolicznym, których podzielono na dwie grupy.

Pierwszej grupie upuszczono 300 mililitrów (ml) krwi na początku badania, a następnie kolejne 250 ml do 500 ml krwi cztery tygodnie później, w zależności od poziomu żelaza. Tymczasem druga grupa nie została poddana flebotomii – choć zaoferowano im tę procedurę po zakończeniu badania.

Badanie wykazało uderzające wyniki po sześciu tygodniach. W pierwszej grupie odnotowano spadek skurczowego ciśnienia krwi średnio o 18 mmHg – co stanowi ogromną poprawę w porównaniu z drugą grupą, która wykazała niewielkie zmiany lub ich brak. Poprawił się również ich stosunek cholesterolu, co sugeruje zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego.

Grupa, która została poddana flebotomii, wykazała również lepszą kontrolę poziomu cukru we krwi, ze znaczącą poprawą poziomu glukozy na czczo i HbA1c (długoterminowego wskaźnika poziomu cukru we krwi). Jednak wrażliwość na insulinę (mierzona wskaźnikiem Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance) nie uległa większej zmianie – być może dlatego, że badanie było zbyt krótkie.

Dlaczego oddawanie krwi może być Twoim najlepszym lekiem metabolicznym

W poprzednich badaniach nadmiar żelaza powiązano z wysokim ciśnieniem krwi, cukrzycą i chorobami serca. Nadmiar żelaza generuje wolne rodniki, które uszkadzają naczynia krwionośne i nasilają insulinooporność.

Poprzez obniżenie zapasów żelaza, flebotomia może zredukować stres oksydacyjny, poprawić funkcję naczyń krwionośnych i obniżyć lepkość krwi – zmniejszając obciążenie serca. Co ciekawe, korzyści te korelują ze spadkiem poziomu ferrytyny (białka magazynującego żelazo), co sugeruje, że kluczowa była redukcja żelaza, a nie tylko zmiany objętości krwi.

Choć w badaniu stosowano kontrolowaną flebotomię, wyniki niosą ze sobą intrygującą możliwość: Czy regularne oddawanie krwi mogłoby pomóc osobom z zespołem metabolicznym? Wcześniejsze badania pokazują, że osoby często oddające krew mają zwykle niższe ryzyko zawału serca, lepszą wrażliwość na insulinę i mniejsze ryzyko zachorowania na raka.

Oczywiście nie oznacza to, że każdy powinien natychmiast biec, aby oddać krew – a na pewno nie bez nadzoru medycznego. Jednak dla osób z wysokim poziomem żelaza i problemami metabolicznymi może to być prosta, tania interwencja warta omówienia z lekarzem.

Badanie było krótkoterminowe (trwało tylko sześć tygodni) i nie było przeprowadzone metodą ślepej próby (uczestnicy wiedzieli, czy poddano ich flebotomii). Potrzebne są dłuższe próby, aby potwierdzić trwałe korzyści i optymalne docelowe poziomy redukcji żelaza. Niemniej jednak wyniki są obiecujące – zwłaszcza że zespół metaboliczny dotyka jednego na czterech dorosłych i prowadzi do chorób serca, cukrzycy oraz udaru.

Jeśli zmagasz się z wysokim ciśnieniem krwi, problemami z poziomem cukru lub cholesterolem, Twój poziom żelaza może być częścią tej układanki. Choć potrzeba więcej badań, to opracowanie sugeruje, że strategiczne usunięcie krwi – czy to poprzez donację, czy flebotomię medyczną – może być potężnym narzędziem dla zdrowia metabolicznego.