Spożycie żywności wysoko przetworzonej powiązane z wyższym o 47% ryzykiem chorób układu krążenia

Opublikowano przez

Według badania opublikowanego w The American Journal of Medicine, dorośli, którzy spożywają największe ilości żywności wysoko przetworzonej, mierzą się z wyższym o 47% ryzykiem chorób układu krążenia. W badaniu przeanalizowano dane pochodzące z Krajowego Badania Zdrowia i Żywienia (NHANES) z lat 2021–2023, obejmujące 4787 dorosłych mieszkańców USA. Główny autor badania, dr Charles H. Hennekens, stwierdził w komunikacie prasowym, że odkrycie to jest „istotne statystycznie i ważne klinicznie”. Badania obserwacyjne konsekwentnie łączą wysokie spożycie żywności wysoko przetworzonej z niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi. Metaanaliza z 2019 roku wykazała, że osoby o najwyższym spożyciu tych produktów mierzyły się z wyższym o 62% ryzykiem śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny. Nowe badanie wzmacnia ten wzorzec o szczegółowe dane dotyczące zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Metodologia badania i źródło danych

Naukowcy wykorzystali publicznie dostępne dane z amerykańskiego Krajowego Badania Zdrowia i Żywienia (NHANES) zebrane w latach 2021–2023. Uczestnicy samodzielnie zgłaszali swoją codzienną dietę, dochód, status palenia tytoniu oraz historię zawałów serca lub udarów. Na podstawie spożycia żywności wysoko przetworzonej badani zostali podzieleni na cztery kwartyle. W badaniu uwzględniono potencjalne czynniki zakłócające, w tym wiek, płeć, rasę, wykształcenie, aktywność fizyczną oraz całkowite spożycie kalorii.

Żywność wysoko przetworzona jest definiowana jako produkty przemysłowe zawierające dodatek cukrów, tłuszczów, chemicznych konserwantów i wypełniaczy, przy minimalnej zawartości pełnowartościowej żywności. Metodologia badania była zgodna ze standardowymi praktykami epidemiologicznymi stosowanymi do oceny żywieniowych czynników ryzyka.

Wyniki: Ilościowy wzrost ryzyka

Uczestnicy znajdujący się w najwyższym kwartylu spożycia żywności wysoko przetworzonej mieli o 47% większe ryzyko chorób układu krążenia w porównaniu z osobami z najniższego kwartyla. Związek ten pozostał istotny statystycznie po skorygowaniu o zmienne demograficzne i styl życia. Wyniki sugerują wyraźną zależność między dawką a reakcją, jak podają autorzy badania.

Odkrycia te są spójne ze znacznym dorobkiem dowodowym wskazującym, że nadmierne spożycie takiej żywności podnosi prawdopodobieństwo wystąpienia chorób przewlekłych. Obecne badanie określa ilościowo ryzyko specyficzne dla zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca i udar mózgowy.

Komentarze ekspertów i konsekwencje

Hennekens zauważył, że zajęcie się kwestią spożycia żywności wysoko przetworzonej „nie dotyczy tylko indywidualnych wyborów – chodzi o tworzenie środowisk, w których zdrowa opcja jest opcją łatwą”. Wezwał do opracowania wytycznych klinicznych oraz edukacji w zakresie zdrowia publicznego w celu poprawy dostępu do pożywnej żywności. W osobnym wywiadzie były członek Izby Reprezentantów USA, Dennis Kucinich, podkreślił, że edukacja zdrowotna jest niezbędna, stwierdzając: „Lata temu opieka zdrowotna nawet nie dyskutowała o żywieniu. Teraz istnieje zrozumienie relacji między dietą a stanem zdrowia”.

Powiązane badanie cytowane w raporcie wykazało, że gdy uczestnicy spożywali wyłącznie nieprzetworzone posiłki, zjadali o około 57% więcej żywności pod względem masy, ale przyjmowali o około 330 kalorii dziennie mniej. Ta obserwacja podkreśla gęstość kaloryczną i niską sytość produktów wysoko przetworzonych.